smsmese.org

Periyodik  sistemin  üçüncü  grubunun  başında  bulunan  ve  atom  numarası  5  olan  bor  elementi, kütle numaraları 10 ve 11 olan iki kararlı izotopundan oluşur.

Bor,  yeryüzünde  toprak,  kayalar  ve  suda  yaygın  olarak  bulunan  bir  elementtir.  Toprağın  bor içeriği  genelde  ortalama  10-20  ppm  olmakla  birlikte  ABD’nin  batı  bölgeleri  ve  Akdeniz’den Kazakistan’a  kadar  uzanan  yörede  yüksek  konsantrasyonlarda  bulunur.  Deniz  suyunda  0.5-9.6 ppm,  tatlı  sularda  ise  0.01  -  1.5  ppm  aralığındadır.  Yüksek  konsantrasyonda  ve  ekonomik boyutlardaki  bor  yatakları,  borun  oksijen  ile  bağlanmış  bileşikleri  olarak  daha  çok  Türkiye  ve ABD’nin kurak, volkanik  ve hidrotemal aktivitesinin yüksek oduğu  olan  bölgelerde bulunmaktadır (Woods, 1994).

Tarihte  ilk  olarak  4000  yıl  önce  Babiller  Uzak  Doğu’dan  boraks  ithal  etmiş  ve  bunu  altın işletmeciliğinde  de  kullanmışlardır.  Mısırlıların  da  boru,  mumyalamada,  tıpta  ve  metalurji uygulamalarında kullandıkları bilinmektedir. İlk boraks kaynağı Tibet Göllerinden elde edilmiştir. Boraks; koyunlara bağlanan torbalarda Himalayalar’dan Hindistan’a getirilmiştir. Eski Yunanlılar
ve Romalılar boratları temizlik maddesi olarak kullanmıştır.  İlaç olarak ilk kez  Arap doktorlar tarafından M.S. 875 yılında kullanılmıştır. Borik Asit 1700′lü yılların başında borakstan yapılmış,
1800′lü yılların başında ise elementer bor elde edilmiştir (Moseman, 1994).

Elementer bor 1808 yılında Fransız Kimyacı Gay-Lussac ile Baron Louis Thenard ve bağımsız olarak İngiliz kimyacı Sir Humpry Davy tarafından bulunmuştur.

Bor, biri amorf ve altısı kristalin polimorf olmak üzere, çeşitli allotropik formlarda bulunur. Alfa
ve beta rombohedral formlar en çok  çalışılmış olan kristalin polimorflarıdır. Alfa rombohedral strüktür 1200 °C’nin üzerinde bozulur ve 1500 °C’de beta rombohedral form oluşur. Amorf form yaklaşık 1000 °C’nin üzerinde beta rombohedrale dönüşür ve her türlü saf bor ergime noktasının üzerinde ısıtılıp tekrar kristalleştirildiğinde beta rombohedral forma dönüşür.Bor   elementinin  kimyasal  özellikleri  morfolojisine  ve  tane  büyüklüğüne  bağlıdır.  Mikron ebadındaki amorf bor kolaylıkla ve bazen şiddetli olarak reaksiyona girerken kristalin bor kolay reaksiyona girmez. Bor yüksek sıcaklıkta su ile reaksiyona girerek borik asit ve   diğer ürünleri oluşturur.  Mineral  asitleri  ile  reaksiyonu,  konsantrasyona  ve  sıcaklığa  bağlı  olarak  yavaş  veya patlama şeklinde olabilir ve ana ürün olarak borik asit oluşur.