smsmese.org

KESTANE TAM BİR SAĞLIK İKSİRİ

mdogan Tarih 17 Aralık 2009

Kestane ağacı, kayıngiller (Fagaceae) familyasından olup ilk defa 1768 yılında Miller tarafından Castanea sativa olarak isimlendirilmiştir. Gaertner isimli araştırmacı da Castanea vesca olarak adlandırırken (1788), bir baksa araştırmacı tarafından Castanea  vulgaris olarak isimlendirilmiştir. Ancak daha sonra kestanenin isim babası olan Miller tarafından konulan isim kabul edilmiş ve diger isimler sinonim olmuştur.

Kestane, kışın yaprağını döken ağaç türlerinden biridir. Esas yayılış alanı nemli ılıman iklim bölgesidir. Türkiye’de en yoğun olarak görüldüğü yerler, Karadeniz sahil kusağı boyuncadır. Kestane su isteği yüksek olan, ılıman iklim bölgelerinde yetişen ağaç türlerinden biri olması nedeniyle, doğal yetişme ortamında yer aldığı yükselti basamağı 0-1000 m. ler arasıdır. 1000-1500 m. ler arasında ise iğne yapraklı ağaçlarla seyrek ve karışık olarak yer alır. Kestane topluluğunun bulunduğu yüzeylerde toprağın organik madde bakımından zengin olması nedeniyle kahverengi orman toprakları gelişmiştir.

Kestane, insanoğlunun bala batırarak tatlıya dönüştürüp yediği ilk meyvelerden biri… Antik çağda kutsal sayıldığı için saraylarda verilen büyük şölenlerin değişmez meyvesi imiş. Rivayet o ki Güney Avrupa’nın bir köyünde dört bin yıllık dev bir kestane ağacı varmış. 50 metre çapındaki gövdesi ve dev yapraklarıyla neredeyse tüm köyü kaplıyormuş. Yapraklarının adalet dağıttığına inanılan ağaç için “200 kişilik şövalye ordusu” deniliyormuş.

Kestane, 20-25 metreye kadar büyüyebiliyor. Kestane ağacı hammedde olarak suya en fazla mukavemet gösteren ağaçlardan birisi. Karadenizli tekne ustaları, ünlü takalarının omurgasını suda kolay çürümeyen kestane ağacından yaparlarmış. Bursa, Cumalıkızık Köyü’nün evleri kestane ağacından yapıldığı için 200 yıldır varlıklarını sürdürüyor. Kestanenin adıyla bir tutulan ve en bilinen adresi ise Bursa. Çünkü Bursa’da yetişenler her yerdekilerden daha iri.

Kestanenin meyvelerini olgunlaştırabilmesi için çiçek açımından hasada günlük sıcaklık toplamının 2000-2300 derece olması gerekiyor. Düşük sıcaklıklarda 30 dereceye kadar dayanabiliyor. Ancak ilkbaharın geç ve sonbaharın zamansız soğuklarına karşı hassas.

Yazın yüksek sıcaklıklardan değil ancak yağışsız geçen mevsimlerde kuraklıktan etkileniyor. Yağış kestane ağacının yetişmesi için çok önemli. Çiçeklenme döneminde yağan yağmurlar meyveyi olumsuz etkiliyor. Kestane kazık köklü bir bitki. Potasyumca zengin topraklarda yaşıyor.

Yukarıda bitki sistematiğindeki yönünden kısaca söz edilen kestanenin meyveleri besleyici ve kalori değeri yüksek bir besindir. Kestane B1, B2 ve C vitaminleri açısından oldukça zengindir. Bol miktarda yağ ve protein bulunmaktadır. Ayrıca potasyum, fosfor, magnezyum, klor, kalsiyum, demir, sodyum minerallerini de içermektedir. Soğuk kış gecelerinin harika lezzeti kestane tam bir sağlık iksiri. Faydaları ise şunlar:

• Vücuda kuvvet ve enerji verir.
• Kasları güçlendirir.
• Cinsel gücü arttırır.
• Bedensel ve zihinsel yorgunluğu giderir.
• Hastaların iyileşmelerini hızlandırır.
• Kandaki kolesterol oranını düşürür.
• Kan dolaşımını düzenler ve hızlandırır.
• Varis ve basur şikayetlerini azaltır.
• İshali keser.
• Karaciğer yorguluğu ve şişliğini geçirir.
• Kansızlığı giderir.
• Mideyi kuvvetlendirir,
• Kestanenin kabukları haşlanıp suyu içilirse sinirleri yatıştırır ve ateşi düşürür.

 Bütün bu yararları yanında kestane, yüksek tansiyon ve damar sertliği şikayeti olanlara ve şeker hastalarına tavsiye edilmez.