smsmese.org

SAĞLIKLI BİR YAŞAM İÇİN BEYAZ ET

mdogan Tarih 18 Aralık 2009

Gıda olarak kesilen hayvanların yenilebilen kas kısımları et olarak adlandırılır. Etin içinde ayrıca kan, epitel, kemik, sinir, yağ ve bağ dokuları vardır.

Genelde etler kırmızı ve beyaz et olarak ikiye ayrılırlar. Sığır, koyun, keçi etleri kırmızı et olarak kabul edilirlerken, tavuk, hindi gibi kümes hayvanları ile balıkların etleri beyaz et kategorisine sokulur. Aslında biyolojik yapı olarak kümes hayvanlarının etleri balık etinden çok farklı, kırmızı ete daha yakındırlar. Bazılarının etlerinin rengi de zaten beyaz değil kahverengidir.

Etlere kırmızı yada beyaz rengi veren “miyoglobin” denilen proteinlerdir. Bunlar kanda, alyuvarlarda bulunurlar ve kaslara gerekli olan oksijeni sağlarlar. Beyaz ette miyoglobin miktarı çok azdır.

Balık eti diğer yürüyen, uçan, sürünen hayvanların etlerinden birçok yönden farklıdır. Balıkların kasları diğerlerine göre gelişmemiştir.

Tavuk ve hindi etinin toplam yağ içeriği, kırmızı etlere göre daha düşüktür. Kırmızı etlerde vücut yağı, et lifleri arasına dağılmış durumdadır. Oysa kanatlı etlerinde deri altında birikir. Tavuk ve hindi eti derisiz yendiği taktirde alınan toplam yağ miktarı önemli oranda azalır. Ayrıca kanatlı etlerinin beyaz kısmı, siyah kısmına göre daha az yağ içerir.

Bu durum; kırmızı etlere göre tavuk ve hindi etinin enerji değerinin azalmasını ve protein içeriğinin daha yüksek olmasını sağlar. Bu nedenle tavuk ve hindi eti düşük yağ, düşük enerji içeriği ve yüksek protein içeriği ile yeterli ve dengeli beslenme açısından uygun bir besindir.

Kalp sağlığını korumak ve dengeli beslenmek için beyaz et tercih edilmelidir. Beyaz et, sığır ve koyun etine göre birçok besin maddesi açısından daha zengin, enerjisi daha düşük olduğu için şişmanlatmayan, kolay sindirilebilen, diğer etlerden daha ekonomik bir besin kaynağıdır. Bu nedenle her yaş grubunun, gerek normal öğünlerinde gerekse özel diyetlerinde rahatlıkla yer verebileceği bir besindir. Bileşimleri açısından insan beslenmesinde çok önemli bir protein kaynağı olan beyaz et, kalp ve damar hastalıklarına karşı korunmak için de uzmanlar tarafından özellikle tavsiye ediliyor.

Günlük beslenmemizde doymuş yağ asitlerinin oranı %10’un üzerine çıkmamalıdır. Doymuş yağların tüketiminin artması, kan kolesterolünün artmasına neden olur. Yüksek kan kolesterolü (özellikle LDL-kolesterolü) kalp hastalıkları için risk faktörüdür. Et grubu besinlerin doymuş yağ oranları yüksektir. Oysa bu grupta yer alan kanatlı etlerinin kolesterol içeriği kırmızı etlere göre daha düşüktür.

Neden kırmızı et yerine beyaz et derseniz aşağıdaki beyaz etin tercih edilme sebeplerine bir göz atın isterseniz.

• Beyaz ette bulunan proteinler, insan beslenmesinde gerekli olan tüm aminoasitleri yeteri miktarda içermektedir.
• Sindirilebilirliği yüksek olduğu için sindirim sisteminde fazla kayba uğramadan vücuda alınır. Gerekli aminoasitlerin hepsi bir arada olduğundan birleşerek vücut proteinine dönüşümü daha çabuk ve daha kolay olur. Özellikle sindirim sorunu yaşayanlara tavsiye edilmektedir.
• Yüksek düzeyde biyolojik değere sahip olan beyaz et, özellikleri nedeniyle gastrit, ülser, spastik kolon, kalp ve damar hastalıkları gibi birçok sağlık sorununu aşmayı hedefleyen diyetlerde yer alır.
• Günümüzde önemli ve oldukça yaygın ölüm sebeplerinden biri olan kalp-damar hastalıklarının önlenmesinde kolesterol seviyesi düşük gıdaların tüketilmesi önerilir. Beyaz etin 60-80 mg/100 gr. civarında olan kolesterol düzeyi, kırmızı ete göre oldukça düşüktür. Bu sebeple damar sertliği riskini azaltacağı için, kalp damar hastalarına tavsiye edilir.
• Beyaz et sodyum içeriğinin çok düşük olması nedeniyle, tansiyonu yüksek hastalar için hazırlanan düşük sodyumlu diyetlere son derece uygun bir besin kaynağı oluşturuyor.
• Beyaz et B2, B6 ve B12 gibi sinir sistemini besleyen ve destekleyen vitaminler yönünden de zengin bir besin kaynağıdır.
• Beyaz et yetişkinlerin olduğu gibi, çocukların da beslenmesinde önem taşımaktadır. Fosfor, potasyum ve sodyum içeriği açısından oldukça dengeli olan beyaz etin özellikle kaliteli aminoasitlerden oluşan protein içeriği, büyüme ve gelişme dönemindeki çocukların protein ihtiyacının en iyi şekilde karşılanmasını sağlıyor.
• Protein ihtiyacını karşılamada önemli olan kanatlı etler içinde ilk akla gelen piliç etidir. Kanatlı etler karşılaştırıldığında ise piliç etleri, yağlı ördek ve kazlar gibi kanatlılardan daha az, hindi etinden daha fazla yağ içerir.
• Ayrıca, beyaz et sağlıklı olmasının yanı sıra, pratikliği ve diğer bazı protein kaynaklarına göre, düşük maliyetli de olduğu için, doğru beslenmede önemli ve stratejik bir besin kaynağı olarak görülmektedir.